Forum Humanistyczne

COLLOQUIA HUMANIORUM

 

Humanistyka i polityka

CZY WSZYSTKO JEST POLITYCZNE?

PENSJONAT „ZŁOTY STRUG” W PLUSKACH k. OLSZTYNA

18-19 października 2012 r.

Nauki społeczne i humanistyka nasycone są obecnie „duchem krytyki społecznej” w takim stopniu, iż oddzielenie obu nie tylko staje się trudne, ale dla wielu badaczy jest bezzasadne. Obraz uczonego występującego w roli arbitra, rzecznika, czy tego, który naprawia „złą materię społeczną”, aktywisty, staje się coraz powszechniejszy. „Naukowiec, który nie może ulepszać – ani psuć, ani przeinaczać – badanych przez siebie obiektów”, jak pisał kiedyś Edward Balcerzan, to wg nowych kryteriów szacowania pracy naukowej osoba wyjątkowo naiwna, niepotrafiąca dostrzec, iż tego typu gest, jest politycznym aktem kapitulacji krytycznej świadomości. Polityczność jako swoisty paradygmat jest obecnie aplikowana na gruncie szeroko rozumianej humanistyki, a liczne analizy, odwołujące się także do zaangażowania politycznego humanistyki, mogą przyczynić się lub już przyczyniają do przejmowania tego typu interpretacji przez graczy społecznych i posługiwania się nimi w codziennych praktykach. Pytamy zatem o kondycję i rolę politycznie zaangażowanej humanistyki oraz o ewentualne jej konsekwencje.

Analizy i dyskursy humanistyki współczesnej w sposób wyraźny zostały zdominowane przez takie kategorie jak polityka, polityczność, polityczne… Tego typu interpretacje i wyjaśnienia badanej rzeczywistości wpisały się w pewien horyzont oczywistości humanistyki współczesnej i na stałe zagościły jako narzędzia i klucze interpretacyjne służące przybliżaniu rozmaitych, zróżnicowanych zjawisk. Tymczasem w „logice” wielu z tych podejść humanistyka miała stanowić perspektywę krytyczną, w której to, co oczywiste miało być odsłaniane, podważane i krytykowane. Powstaje zatem pytanie, czy czasem nie nazbyt proste, automatyczne i nadużywane stosowanie odwołań do polityki i sprowadzanie wszelkich analiz do poziomu polityczności, nie jest nadmiernym uproszczeniem? Czy nie umykają w ten sposób inne interesujące przyczyny, przebiegi i skutki zjawisk? Czy nie tracą na tym m.in. analizy sfer politycznych, sprowadzane do prostego wywoływania tego co polityczne i zamykania ich w prostych zaklęciach wypracowanych na gruncie humanistyki i obecnie samopotwierdzających się? Być może jednak perspektywa polityczna umożliwia najbardziej trafne uchwycenie wyzwań, przed którymi staje współczesna humanistyka i to klucze polityczne służą zrozumieniu współczesnego świata? 

Interesuje nas dynamika „zwrotu politycznego”, tego jak i gdzie dokonał się on w humanistyce i jak ją przekształcił. Przyjrzenie się procesowi upowszechniania takich kategorii jak polityka, polityczność, polityczne… może bowiem wzbogacić nasze rozumienie tego co polityczne i samej humanistyki. Może także pozwolić zrozumieć, jakie obszary refleksji humanistycznej zaadaptował zwrot polityczny i nad jakimi polami przejął refleksję. Być może wiele analiz mogłoby być prowadzonych z pominięciem odwołań do polityki? Skoro tak się jednak nie dzieje, to warto zastanowić się dlaczego? W czym należy upatrywać przyczyn atrakcyjności perspektywy „upolitycznienia” przedmiotu i badań w humanistyce i naukach społecznych? Poszczególne dziedziny, a w ramach nich konkretne studia, mogą ujawniać też różne rozumienia i podejścia do polityki, polityczności, politycznego… Na czym owe różnice polegają i jaka ewentualnie jest ich podstawa?

           W tak zakreślonej przestrzeni tradycyjnie oczekujemy na refleksje natury zarówno ogólnohumanistycznej, jak i uwzględniające optykę partykularnych dyscyplin. Zapraszamy do dyskusji i przedstawienia referatów zarówno tych, którzy w swoich poszukiwaniach są bliscy podejścia politycznego, jak i tych, którzy żywią określone obawy i wyrażają krytycyzm wobec niego.

 

PROGRAM OBRAD

 

18 października 2012

Pluski, Pensjonat „Złoty Strug”

 

Marcin Brocki (Kraków), Rafał Kleśta-Nawrocki (Toruń)

Słowo wstępne

Łukasz Kaczmarek (Poznań)

Nauka Sp. z o.o.: o potrzebie wprowadzania nowych pojęć, ujęć i autopromocji humanistów

Michał Wróblewski (Toruń)

Polityczny wymiar zdrowego rozsądku

Marek Łuszczyk (Warszawa)

Psychologia a „Polityka” – o naukach społecznych we współczesnych mediach

Łukasz Perlikowski (Toruń)

Biopolityka jako nowy obszar sporów politycznych

Mateusz Gietner (Wrocław)

Konsensus Jaskini czy Demokracja Kolektywu? Czyli, gdzie upatrywać polityki według Latoura i Ranciera

Monika Golonka-Czajkowska (Kraków)

„Antropologia polityczna” – nowa nazwa czy nowa subdyscyplina?

Anna Dwojnych (Toruń)

Polityczność i zaangażowanie polskiej poezji współczesnej po 1989 roku

Dawid Matuszek (Katowice)

Psychopolityka Rymkiewicza. Studium przypadku

Adam F. Kola (Toruń)

Czy strukturalizm był polityczny?

 

 

19 października 2012

Pluski, Pensjonat „Złoty Strug”

 

Anna Maria Kola (Toruń)

Szkoła wychowania, czyli o ideologii w edukacji uwag kilka

Zuzanna Grębecka (Warszawa)

„Radziecka” Legnica – pamięć i polityka

Natalia Bloch (Poznań)

Uchodźcy, turyści i (nie)zaangażowana antropolożka, czyli o poważnych i trywialnych
obszarach humanistycznej eksploracji

Adrian Stelmaszczyk (Toruń)

Uwikłanie polityczne twórczości Richarda Wagnera

Monika Baer (Wrocław)

Wyobrażenia „polityczności” w wybranych dyskursach polskiej antropologii kulturowej

Michał Mokrzan (Wrocław)

Łysenkizm vs. tabuizacja. Retoryka sporu wokół polityczności w antropologii polskiej

Marta Songin (Wrocław)

Polityka usytuowania jako kategoria poznawcza antropologii zaangażowanej

 

Głos w dyskusji: uczestnicy konferencji oraz m.in. Krzysztof Abriszewski (Toruń), Łukasz Dominiak (Toruń), Konrad Górny (Wrocław), Marcin Kafar (Łódź), Radosław Kawczyński (Poznań),  Jacek Kowalewski (Olsztyn), Zbigniew Libera (Kraków), Anna Malewska-Szałygin (Warszawa), Wojciech Piasek (Toruń), Tomasz Rakowski (Warszawa), Marta Śliwa (Olsztyn)

 

 

 

Konferencja organizowana przy współudziale:

Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego

Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie

 

zaproszenie (pobierz)

program (pobierz)

 

 

 

 

 

 << góra strony >>

aktualności

o nas

działalność

uczestnicy

publikacje

galeria

kontakt

linki

 

polecane konferencje

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

webmaster