Forum Humanistyczne

COLLOQUIA HUMANIORUM

 

Teoria w humanistyce

 - humanistyka w teorii

PENSJONAT „ZŁOTY STRUG” W PLUSKACH k. OLSZTYNA

27-29 października 2014 r.

W dobrym micie jest zawsze jedna opowieść elementarna, wokół której zbudowany jest cały świat. W humanistyce są dwie konkurujące ze sobą opowieści: jedna dotyczy teorii w humanistyce, druga – humanistyki w teorii. Historia Forum Humanistycznego nie jest jeszcze może mityczna, ale jubileusz dziesiątego spotkania jest dobrą okazją do namysłu nad pytaniami nieustannie towarzyszącym naszym kolokwiom: jaką rolę odgrywa w praktyce humanistów teoria oraz w jaki sposób owa praktyka jest dziś metajęzykowo reflektowana?

          Użyteczność dyskursów teoretycznych jest dziś oczywista dla każdego adepta humanistycznych bojów. Jako znak naukowości, prawdziwie akademickiej roboty, teorie stanowią pole niekończących się spekulacji, dywagacji, dyskusji, kryzysów (i ich przełamywania), dyscyplinarnej niemocy, zapaści, radykalnych zerwań i odnowień. Wyzwalają kreatywność, wskazują nowe ścieżki, odsłaniają nieznane obszary, dają pole do popisu niczym nieskrępowanej akademickiej wyobraźni, stoją za generacyjnymi woltami naukowców i – co ważne – wyznaczają centra oraz peryferie humanistycznego świata. Z drugiej strony, choć rola myślenia teoretycznego we współczesnej humanistyce jest trudna do zakwestionowania, można stawiać zasadne pytanie o to, czy w ostatnich zwłaszcza czasach teorie ukrywane pod mnożonymi nazwami paradygmatów i zwrotów badawczych zanadto nas nie krępują? Czy nie prowadzą nas na manowce czystego rozumu, odciągając od tego, co charakteryzować miało pierwotnie praktykę humanistyczną – nieskrępowaną, autorską interpretację Życia?

W tym kontekście warto zastanowić się czym są wkraczające dziś różnymi drogami do humanistyki przejawy „nowego empiryzmu”? Czy manifestacyjne wypowiedzenie przez Michała Pawła Markowskiego posłuszeństwa teorii literatury i wskazanie na czytanie jako podstawową czynność egzystencjalną, rzeczywiście czyni humanistę nieskrępowanym teoretycznymi przedsądami? Czy gdy młode pokolenie antropologów kulturowych znajduje źródło tożsamości swej dyscypliny w doświadczeniu terenowym, nie wyraża ono zaledwie swej bezradności wobec postmodernistycznego eklektyzmu teorii interpretacyjnych oraz „intelektualizmu” awangardy mistrzów swej dyscypliny? Innymi słowy czy wezwania do porzucenia teorii w obliczu fiaska ich humanistycznej polifonii jest kolejną teoretyczną kreacją, czy może próbą odbudowy tradycji dawnej humanistyki? A może rzecz leży w wyważeniu proporcji – ile teorii w humanistyce, lub ile humanistyki w teorii?

Tak zakreślone pole skłania do postawienia szeregu pytań dotyczących zarówno roli jaką przypisuje się dziś teorii, jak i sposobowi jej konceptualizacji w humanistyce. Czym jest zatem teoria w humanistyce i czy istnieje w ogóle teoria humanistyki? Czy możliwe jest myślenie humanistyczne bez teorii i czy teoria jest niezbędnym znakiem naukowości humanistyki? W jaki sposób wykorzystywana jest teoria w badaniach humanistów? Na jakim poziomie ujawnia się wpływ teorii w badaniach różnych dziedzin wiedzy? Jak formułowane są problemy badawcze, jak planowane a następnie realizowane są badania humanistyczne? Jaką rolę odgrywają w tym mody intelektualne, uznane autorytety i lokalne tradycje? Na ile świadomie wybieramy i uczestniczymy w określonych dyskursach i jaki jest poziom uteoretycznienia poszczególnych dyscyplin humanistycznych? W końcu czy humanistyka i podejmowane w niej praktyki wyglądają tak jak opisują to teorie?

Stawiając powyższe pytania chcemy poznać „od kuchni” pragmatykę polskich humanistów. Skłaniamy zatem do wnikliwej i szczerej autorefleksji, obserwacji i interpretacji doświadczeń swego kręgu zawodowego. W tak zakreślonej przestrzeni tradycyjnie oczekujemy na refleksje natury ogólnohumanistycznej, jak i uwzględniającej optykę partykularnych dyscyplin.

 

PROGRAM OBRAD

 

27 października 2014

Pluski, Pensjonat „Złoty Strug”

 

Grzegorz Godlewski (Warszawa)

O przesłankach możliwej, a nawet koniecznej, lecz wciąż jeszcze nieistniejącej teorii posttekstowej

Marcin Kafar (Łódź)

Człowiek w teorii – teoria w człowieku. O jawnych i niejawnych strategiach upodmiotawiania dyskursów naukowych

Marcin Brocki (Kraków))

Improduktywizm teoretyczny i degradacja teorii we współczesnej antropologii kulturowej

Rigels Halili (Toruń)

Między Scyllą teorii, a Charybdą empirii….? Zawsze po stronie człowieka

Natalia Bloch (Poznań)

O pożytkach i pułapkach teorii. Przypadek ,,teorii" postkolonialnej w zastosowaniu antropologicznym

 

28 października 2014

Pluski, Pensjonat „Złoty Strug”

 

Dorota Angutek (Zielona Góra)

Teoria w humanistyce, a interpretacja i wyjaśnianie. Kiedy teoria staje na przeszkodzie praktyk badawczych?

Tomasz Rakowski  (Warszawa)

Narodziny para-etnografii. Pasterze, mongolscy biznesmeni i teoria, która nie jest już przywilejem humanisty

Krzysztof Abriszewski (Toruń)

Co robi teoria?

Łukasz Kaczmarek (Poznań)

Mitodologia. Teoria praktyki etnograficznej w antropologii

Anna Maria Kola (Toruń)

Krytyczna teoria pomocy ubogim i wykluczonym społecznie

 

29 października 2014

Pluski, Pensjonat „Złoty Strug”

 

Oyungerel Tangad (Poznań)

Metodologia "zachodniej" humanistyki w realiach mongolskich

Marcin Stasiak (Kraków)

Między modelem i szczegółem – o zmaganiach historyka z teorią (na przykładzie projektu badawczego „Niepełnosprawni po polio w Polsce 1945-89").

Piotr Markiewicz (Olsztyn)

Mechanicystyczny model wyjaśniania. W kierunku naturalizacji humanistyki

 

 

Konferencja organizowana przy współudziale:

Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie

Pracowni Badań nad Pamięcią Zbiorową w Postkomunistycznej Europie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

 

zaproszenie (pobierz)

program (pobierz)

 

 

 

 << góra strony >>

aktualności

o nas

działalność

uczestnicy

publikacje

galeria

kontakt

linki

 

polecane konferencje

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

webmaster