Forum Humanistyczne

 

   

Humanistyka i dominacja. Oddolne doświadczenia społeczne w perspektywie zewnętrznych rozpoznań

  red. T. Rakowski, A. Malewska-Szałygin

 


ISBN 978-83-913492-8-1, Warszawa 2011, ss. 321 , oprawa miękka

 

 

   "Treść tego tomu wpisuje się w szerszy nurt narastającej – choć bynajmniej jeszcze nie powszechnej – krytyki nauki (zwłaszcza nauk społecznych i nauk o kulturze) ze względu na to, że właściwe jej podejście poznawcze, historycznie wytworzone, lecz występujące pod sztandarem uniwersalności, pozostawia poza swoim zasięgiem pokaźne obszary ludzkiego doświadczenia. Ten ogólny problem zyskuje różne konkretyzacje w antropologii, socjologii czy historii, różne wskazuje się jego źródła i różne proponuje rozwiązania. Omawiany tom nie prezentuje w tym względzie jakiegoś jednolitego stanowiska – a nawet przeciwnie, przedstawia rozmaite perspektywy i poziomy analizy problemu, odwołania do różnych autorytetów teoretycznych – zachowuje jednak elementarną tożsamość ujęcia, wyznaczaną przez odniesienie do „oddolnych doświadczeń społecznych”, do których właśnie nauka nie potrafi (nie chce?) dotrzeć. Chodzi tu więc o doświadczenia o charakterze społecznym – wykraczające zatem poza to, co indywidualne i międzyludzkie; chodzi też o doświadczenia  oddolne – a więc wyłaniające się z takiego poziomu egzystencji zbiorowej, który w swojej pierwotnej postaci pozostaje poza zasięgiem oddziaływań systemów i instytucji społecznych, poza władzą oficjalnych dyskursów porządkujących. […]

   Z pewnością nauki humanistyczne powinny poddać uważnej kontroli stosowane przez siebie założenia i instrumentaria poznawcze, by nie redukować badanej rzeczywistości do własnych kategorii, do własnego „świata dyskursu”, ale z drugiej strony samo „oddanie głosu” niemym dotąd czy stłumionym doświadczeniom nie prowadzi samo przez się do ich samorozpoznania. Nałożenie na naukę obowiązku tropienia wszelkich ograniczeń jej mocy poznawczych nie zwalnia jej z obowiązku przekraczania tych ograniczeń, by identyfi kować i badać te „sposoby życia”, które dotąd pozostawały poza jej zasięgiem – takie przesłanie wydaje się płynąć ze zgromadzonych w tym tomie prac. Przesłanie to, które uważam za warte ze wszech miar wsparcia, rysuje się tym wyraźniej, że bogata i zróżnicowana – dyscyplinarnie, dyskursywnie, metodologicznie – zawartość tomu została dobrze zaaranżowana i skomponowana."

(z recenzji dr. hab. Grzegorza Godlewskiego, prof. UW)

Spis treści

Tomasz Rakowski, Humanistyka i dominacja: wprowadzenie

Marta Songin,  Z podporządkowanego punktu widzenia. Roszczenia poznawcze klas podrzędnych

Marcin Brocki, Sposoby artykulacji potocznych doświadczeń a porządek doświadczenia wymuszony praktyką etnograficzną

Janusz Barański, Antropologiczne tertium datur

Rafał Kleśta-Nawrocki, Antropologiczne praktykowanie teorii demokracji

* * *

Anna Malewska-Szałygin, Zmagania z „nieporadnymi” dyskursami o polityce. O pożytkach płynących z zastosowania metody etnograficznych badań terenowych

Ewa Klekot, Etnograf wobec nikiformy. Szkic

Marta RakoczY, Pismo a dominacja – o antynauce Michela de Certeau

Agnieszka Karpowicz, Twórczość słowna: poza i ponad literaturą. O (braku) dominacji we współczesnym literaturoznawstwie

* * *

Jacek Kowalewski, Radosław Sierocki, „Zaczęli po prostu ci ludzie, ci starzy, po prostu zaczęli historię”. Lokalne i ponadlokalne spory o wiejski kamień

Agnieszka Kozik, „Mieszkańcy” Stoczni Gdańskiej

Renata E. Hryciuk, Madre prestada? Macierzyństwo jako pole zmiany społecznej w pueblos originarios miasta Meksyk

Michał Łuczewski, Bujak w Żmiącej – albo jak zrozumieć galicyjskich chłopów

Magdalena Radkowska-Walkowicz, Blastusie i syndrom. Rola języka naukowego w polskiej debacie o in vitro

Noty biograficzne 

 

 spis treści, wprowadzenie (PDF) (zob. na Issuu)

      

 << góra strony >>

aktualności

o nas

działalność

uczestnicy

publikacje

galeria

kontakt

linki

 

polecane konferencje

 

webmaster