Forum Humanistyczne

JACEK PAWLIK

etnolog, afrykanista;

profesor UWM w Zakładzie Filozofii i Kultury Chrześcijańskiej Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Studia z zakresu antropologii społecznej i kulturowej na paryskiej Sorbonie (pod kierunkiem światowej sławy etnotanatologa Louis-Vincent Thomasa). W latach 1993-1999 pracował w Międzynarodowym Instytucie Etnologii i Lingwistyki „Anthropos” w Sankt Augustin k/Bonn w Niemczech jako redaktor czasopisma o tej samej nazwie oraz redaktor dwóch serii wydawniczych; jednocześnie wykładał etnologię w miejscowej Wyższej Szkole Filozoficzno-Teologicznej. W latach 1979 do 1993 pracował jako misjonarz, wykładowca oraz badacz w Togo, w Afryce Zachodniej.

Obszary zainteresowań: obrzędowość religijna i świecka, antropologia ciała, teatr i sztuka społeczeństw tradycyjnych, muzyka etniczna oraz widowiska kulturowe; specjalista w zakresie antropologii śmierci.

 

Ważniejsze publikacje:

 

Książki i prace pod redakcją:

2006 Zaradzić nieszczęściu. Rytuały kryzysowe u ludu Basari z Togo, Studio Poligrafii Komputerowej „SQL”, Olsztyn
2002 W trosce o głoszenie Ewangelii. Karl Müller SVD – warmiński misjolog i ekumenista, Verbinum, Warszawa.
2001 (z Władysławem Nowakiem), Islam w Europie Wschodniej. Historia i perspektywy dialogu, Studio „SQL”, Olsztyn
1993 Le ncam pour les débutants, (en collaboration avec Christophe Kpapo Lare), SVD/PRESSE, Bassar.(Broszura)
1993 Apprendre une langue africaine, cz. 1-2, Ediverbum SVD, Lomé. (Broszura)
1993 Espace et lieux sacrés, SVD/PRESSE, Bassar;
1990 Expérience sociale de la mort. Étude des rites funéraires des Bassar du Nord-Togo, préface de Louis-Vincent Thomas, Éditions Universitaires, Fribourg

Artykuły:

2008 Źródła, symbolika i znaczenie tańca afrykańskiego, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”  62/1: 2008, s. 32-39.
2007 O kulturę otwartą na drugiego człowieka, „Nurt SVD” 41/3-4: 2007 s. 103-117
2007 Obrzędowość dzisiaj: między wymogiem laickości a potrzebą rytualnej ekspresji, „Nurt SVD” 41/1-2: 2007, s. 117-129
2007 Czarownictwo w dyskursie politycznym współczesnych państw afrykańskich, w: R. Vorbrich (red.), Plemię, państwo, demokracja. Uwarunkowania kultury politycznej w krajach pozaeuropejskich, Biblioteka Telgte, Poznań, s.195-209
2007 Poszukiwania, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 61/2: 2007, s.106-111.
2007 Zmagania etnologa w Afryce, „Afryka” 24, 2006/2007, s.53-70
2007 Togolese National Symbols and Their Political Manipulation, w: K. Trzciński (red.), The State and development in Africa and Other Regions: Past and Present. Studies and Essays in Honour of Professor Jan J. Milewski, Oficyna Wyd. ASPRA-JR, Warszawa, s.95-104
2006 Kontrakt, ślub, wesele – praktyka małżeństwa we współczesnym Togo, “Nurt SVD” 40/2: 2006 s.89-104
2006 Sprawiedliwość, pokój i pojednanie w dokumentach Konferencji Episkopatu Togo, W. J. Różański (red.), Ecclesia in Africa. Pojednanie, sprawiedliwość i pokój – wyzwania dla Kościoła w Afryce na początku XXI w., Missio-Polonia, Warszawa, s.103-118
2006 Etiologia choroby w afrykańskich społecznościach tradycyjnych, „Annales Academiae Medicae Gedanensis” XXXV, 2005, suplement 9, s.261-271; (lista B).
2006 Płaszczyzny analizy antropotanatologicznej, w: J. Kolbuszowski (red.), Problemy współczesnej tanatologii. Medycyna – antropologia kultury – humanistyka, WTN, Wrocław, s.13-18
2006 Narodzenie dziecka u ludu Basari (Togo) jako egzemplifikacja obrzędów przejścia według modelu Arnolda van Gennepa, w: M. Filipiak, M. Rajewski (red.), Rytuał. Przeszłość i teraźniejszość, Wyd. UMCS, Lublin, s.201-214
2006 Antropologiczne badania rytuału, w: M. Filipiak, M. Rajewski (red.), Rytuał. Przeszłość i teraźniejszość, Wyd. UMCS, Lublin, s.19-37
2005 Mikołaj Grunitzky – syn Polaka u sterów Republiki Togijskiej, „Forum Politologiczne” 3, s.123-137.
2005 Religijny wymiar choroby w tradycyjnych społecznościach afrykańskich, w: A. Wąs (red.), Werbiści a badania religiologiczne, Verbinum, Warszawa, s. 162-177
2005 Religijne inspiracje sztuki afrykańskiej/Religious Inspirations in African Art, „Teatr Lalek”, nr 2-3 (81-82), s. 2-4 (tekst polski), s. 4-6 (tekst angielski)
2005 Tanatyczny wymiar krążenia daru w społeczeństwach tradycyjnych, w: W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (red.), Do, ut des – dar, pochówek, tradycja, SNAP, Poznań, s.47-54
2005 Tanatologia Louis-Vincent Thomasa, w: W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (red.), Do, ut des – dar, pochówek, tradycja, SNAP, Poznań, s. 11-16
2004 Fetysz nie fetysz/A Fetish, or Not a Fetish, „Teatr Lalek”, nr 4 (79), s. 25-27 (tekst polski), s. 28-30 (tekst angielski)
2004 Kreolizacja kulturowa we współczesnym Togo, „Forum Politologiczne” (Olsztyn) 1, s. 15-36
2004 Uniwersalizacja kultury i jej implikacje, „Forum Teologiczne” 5, s. 23-39
2004 Śmierć dziecka w Afryce, w: W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (red.), Dusza maluczka, a strata ogromna, SNAP, Poznań 2004, s. 35-42.
2004 Znaczenie antropologii kulturowej dla studiów misjologicznych, w: A. Miotk (red.), Misjologia XXI wieku. W 20. rocznicę śmierci Ojca Feliksa Zapłaty SVD – twórcy misjologii w Polsce, Verbinum, Warszawa, s. 81-90
2004 Tradycyjna rodzina afrykańska wobec dzieci, w: J. Różański (red.), Dzieci żyjące na ulicy – nowe zjawisko miast afrykańskich, Missio-Polonia, Warszawa, s. 9-26
2004 Wymogi w formacji misjonarzy z punktu widzenia antropologii kulturowej, w: J. Różański (red.), Przygotowanie misjonarzy. Założenia i praktyka, Missio-Polonia, Warszawa, s. 19-30
2003 Społeczno-kulturowa rola płci w obrzędach pogrzebowych, w: J.Wrzesiński (red.), Kobieta – Śmierć – Mężczyzna. Funeralia Lednickie 5, Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich, Poznań, s. 103-108
2003 Czarna Afryka w dobie globalizacji, w: K. Gładkowski (red.), Świat po 11 września 2001 roku, Instytut Nauk Politycznych UWM, Olsztyn, s. 107-116
2003 Proces adaptacji kulturowej a postać Świętego Józefa Freinademetza, „Nurt SVD” 37/3, s. 105-122
2003 Zatrzymać i oddalić. Podwójna logika obrzędowości żałobnej, w: M. Machinek (red.), Śmierć i wiara w życie pośmiertne w świetle nauk przyrodniczych i humanistycznych, Wyd. Hosianum, Olsztyn, s. 157-172
2003 Konieczność wychowania do demokracji na przykładzie Togo lat dziewięćdzie-siątych, w: A. Halemba, J. Różański (red.), Wybrane problemy szkolnictwa w Afryce subsaharyjskiej, Komisja Episkopatu ds. Misji, Warszawa, s. 149-158
2003 Trudności przekładu pojęcia zła w kontekście zachodnioafrykańskich kultur, w: A. Halemba, J. Różański (red.), Między przekładem biblijnym a teologią afrykańską, Komisja Episkopatu ds. Misji, Warszawa, s. 87-96
2002 The Role of the 21st Century Missionary – Prospects and Challenges, “Verbum SVD” 43/4, s.389-403; 2004 Misjonarz XXI wieku – szansa i wyzwanie, w: E. Śliwka (red.), Wypłyń na głębię. Materiały Kongresu Misyjnego Zakonów, t.2: Refleksja, Referat Misyjny, Gdańsk-Pieniężno, s. 113-123
2002 Nadzieja na odzyskanie wolności: Togo w latach 1990-1993, „Sprawy Narodowościowe” 21, s. 167-177
2002 Sposoby obchodzenia się z ciałem zmarłego z perspektywy antropologii kultury, w: J. Wrzesiński (red.), Popiół i kość. Funeralia Lednickie 4, Muzeum Ślężańskie, Sobótka-Wrocław, s. 29-40
2002 Śmierć w myśli afrykańskiej, „Przegląd Humanistyczny” 46/1 (370), s. 93-108
2002 Warum gibt es das Leid? Warum gibt es das Böse? Anthropologische Überlegungen aus afrikanischer Sicht, w: H. Kochanek (red.), Wozu das Leid? Wozu das Böse?: Die Antwort von Religionen und Weltanschauungen, Bonifatius Verlag, Padeborn, s. 181-194
2002 Sein Anliegen war die Verkündigung, w: J.J. Pawlik (red.), W trosce o głoszenie Ewangelii. Karl Müller SVD – warmiński misjolog i ekumenista, Verbinum, Warszawa, s. 265-267
2001 Lalka antropologa/The Anthropologist’s Puppet, „Teatr Lalek” 2 (65), s. 43-46 (tekst polski), s. 46-49 (tekst angielski)
2001 Pochodzenie zła w afrykańskiej tradycji religijnej, „Forum Teologiczne” 2, s. 177-190
2001 Lalka: scedowane człowieczeństwo, „Dialog. Miesięcznik poświęcony dramaturgii współczesnej” 41/10, s. 119-128
2001 Lalka w obrzędach pogrzebowych, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 55/1-4, s. 544-553
2001 Klonowanie człowieka w świetle afrykańskiej symboliki bliźniąt, „Lud” 85, s. 209-222
2000 Na kanwie „Dziadów” Leszka Kolankiewicza, „Teatr” 11 (1010), s. 66-68
2000 „Kiedy zagraża śmierć...” Problem społecznego wsparcia,  „Studia Warmińskie” 37, s. 551-560
2000 Sacrum ponowoczesności, w: Z. Kunicki (red.), Czy sacrum jest jeszcze święte? (Przedmiot – interpretacje – deformacje), Wyd. Hosianum, Olsztyn, s. 79-88
2000 Czarownictwo w Afryce i jego współczesne interpretacje, „Afryka” 11, s. 21-36
2000 Mission im Umbruch von der Tradition zur Moderne. Die Entwicklung der katholischen Kirche in Togo, „Verbum SVD“ 41/1, s. 25-35
2000 Denise Paulme-Schaeffner (1909-1998). Wspomnienie,  „Materiały Zachodniopomorskie” (Muzeum Narodowe w Szczecinie) 45 (1999), s. 665-668
1999 Missionarische Verkündigung und afrikanische Religiosität, „Verbum SVD“ 40/2, s. 155-167
 1998 Expérience vécue dans le processus de l’adaptation culturelle, w : H. Hochegger (red.), Rencontre des anthropologues SVD en Afrique, CEEBA Publications, Mödling, s. 37-53
1998 Inkulturacja wydarzenia paschalnego na przykładzie Kościoła w Togo,  „Nurt SVD” 32/2, s. 59-70; zob. też w: 1999 Inkulturacja chrześcijaństwa w świecie. Materiały z sesji misyjno-pastoralnej Pieniężno, 6-8 maja 1994, Referat Misyjny, Pieniężno, s. 52-64
1998 Świat niewidzialny w wyobrażeniach ante natum i post mortem Bassarów z Północnego Togo, „Afryka” 8, s. 3-20
1997 Misjie vo svetle spolecensko-politickych premien w: L. Csontos (red.), Nova evanjelizacja. Dobra kniha, Bratislava, s. 157-168; 1998 Misje w świetle przemian społeczno-politycznych, „Nurt SVD” 32/3, s. 51-62
1996 Persönlichkeitsbildung in Begegnung mit Kulturen, „Verbum SVD“ 37/3, s. 349-362
1995 Kształtowanie osobowości wielokulturowej jako wypełnienie powołania misyjnego, „Nurt SVD” 29/3, s. 15-25
1993 Espaces et lieux sacrés, w: J.J. Pawlik (red.), Espaces et lieux sacrés, SVD/PRESSE, Bassar, s. 5-8
1993 Paroisses traditionnelles konkomba, w: J.J. Pawlik (red.), Espaces et lieux sacrés, SVD/PRESSE, Bassar, s. 37-46
1991 Engagement chrétien à travers l’enseignement social de l’Eglise, „Le grain de sénevé” (Lomé) 2, s. 9-11
1988 Performance of Life after Death. The Unil, Object-Actor of the Funeral Ceremony, „Unima Informations” Numer Specjalny: L’Afrique noire en marionnettes, s. 16-24
1980 Determinanty rozwoju buddyzmu w Chinach, w: H. Zimoń (red.), Działalność Instytutu „Anthropos” w dziedzinie lingwistyki, etnologii i religioznawstwa, Pieniężno (Materiały i Studia Księży Werbistów, 17), s. 159-176

 

 

 

  aktualności

o nas

działalność

uczestnicy

publikacje

galeria

kontakt

linki

 

polecane konferencje

webmaster